Sir Bobby Robson: Engelse gentleman als hoofdtrainer in Eindhoven

Als speler was Robson al een vrij grote naam in Engeland. De rappe rechtsbuiten debuteerde op 17-jarige leeftijd bij Fulham FC, kwam ook nog uit voor West Bromwich Albion en groeide tevens uit tot Engels international. Robson speelde twintig wedstrijden namens ‘The Three Lions’, waarin hij vier keer scoorde voor zijn land. Robson sloot af bij het Canadese Vancouver Royals als speler/trainer.

In Nederland is de Engelse gentleman echter vooral bekend van zijn twee periodes als hoofdtrainer bij PSV. Robson begon in de zomer van 1990 aan zijn eerste klus bij PSV, als opvolger van de succesvolle Guus Hiddink. Journalist Tom Egbers introduceerde de hoofdtrainer met de woorden: ‘In every inch a gentleman’. En dat bleek te kloppen.

Robson werd van meet af aan enorm gewaardeerd in Eindhoven. Robson leidde PSV in zijn eerste periode naar twee landstitels en een KNVB Beker, maar zijn warme persoonlijkheid liet de meeste indruk achter in het Philips Stadion. Op het stadhuisplein sprak hij de PSV-supporters bijvoorbeeld toe in het Nederlands. ‘Dames en heren, meisjes en jongens. Allemaal hartstikke bedankt!’, riep de Engelsman. Daarnaast probeerde hij ook de trainingen zo veel mogelijk in het Nederlands te leiden. Dit soort zaken kwam de populariteit van Robson uiteraard ook ten goede.

Tijdens zijn eerste periode bij PSV kreeg Robson echter ook te maken met tegenslag. Er werd voor de eerste keer kanker geconstateerd bij de Engelsman, een diagnose die hij helaas meermaals te horen kreeg. Hij overwon de ziekte en medio 1992 liet Robson PSV achter zich om aan de slag te gaan bij Sporting Lissabon.

Na anderhalf seizoen in dienst van Sporting stapte Robson over naar concurrent FC Porto. Hier tekende de Engelsman in januari 1994 en hij zou tot medio 1996 in Portugal verblijven. Na FC Porto maakte Robson een prachtige stap en tekende hij bij FC Barcelona, waar hij één jaar hoofdtrainer zou zijn. Vervolgens werd de Engelsman opgevolgd door Louis van Gaal, maar bleef Robson aan als directeur spelersbeleid. Ook namens FC Barcelona kreeg Robson met PSV te maken, want de Braziliaanse spits Ronaldo werd door de Catalanen overgenomen van PSV.

In de zomer van 1998 keerde Robson terug op bekend terrein, want hij werd voor een tweede keer aangesteld als hoofdtrainer van PSV. De Johan Cruijff Schaal werd gewonnen, maar PSV opende het seizoen zwak. De Eindhovenaren verloren liefst zeventien punten in de eerste negen wedstrijden en Europees gezien werd PSV al voor de winter uitgeschakeld.

Ook tijdens zijn tweede periode probeert hij zoveel mogelijk in het Nederlands te doen, maar wanneer de Engelsman boos is, valt hij overduidelijk terug op zijn moedertaal. Na boze woorden verscheen echter ook al snel weer de vriendelijke lach op het gezicht van de manager.

Op de laatste dag van de competitie scoorde Arnold Bruggink in blessuretijd de winnende treffer tegen FC Utrecht, waardoor PSV alsnog deelname aan de Champions League veiligstelde. Bobby Robson nam tevreden afscheid van PSV en van Eindhoven en vertrok naar voor hem vertrouwde grond: de manager tekende in 1999 bij Newcastle United.

Met de Engelse club kwam hij PSV ook tegen, want in Europees verband werden beide clubs nog een aantal keren aan elkaar gekoppeld. Ontmoetingen die iedereen bij PSV nog altijd koestert. Bij Newcastle United moet Robson de club weer op de rails zien te krijgen, na een dramatische periode onder oud-PSV’er Ruud Gullit. 

Dit lukt de Engelsman, want vanaf 2002 werd Newcastle United vierde, derde en vijfde in de Premier League. Die ene vijfde plaats betekende echter geen deelname aan de Champions League, waarna voorzitter Freddy Sheperd de manager het daaropvolgende seizoen eruit gooide.

Na zijn ontslag bij Newcastle United kreeg Robson opnieuw te horen dat hij kanker had, maar dit weerhield de oud-trainer van PSV er niet van om zich in te zetten in de voetballerij. Robson werd in 2006 adviseur van de Ierse voetbalbond en tekende een contract voor twee jaar. Hier zou hij tot november 2007 werken.

In 2002 werd Robson vanwege zijn verdiensten voor het Engelse voetbal in de adelstand verheven en mocht hij de titel ‘Sir’ voor zijn naam dragen. Vijf jaar later ontving de Engelsman van de BBC de Lifetime Achievement Award voor zijn werk als speler en als trainer. De ceremonie werd live op tv uitgezonden en leverden Robson een minutenlange staande ovatie op.

Zoals geschreven herstelde Robson meerdere malen van kanker, maar genieten van zijn oude dag was er helaas niet bij. De Engelsman kreeg in 2007 de diagnose longkanker in beide longen en in december 2008 werd duidelijk dat Robson ongeneeslijk ziek was. Op 26 juli 2009 was hij als eregast aanwezig in St. James’ Park waar om de Sir Bobby Robson Trophy werd gespeeld. De wedstrijd was een rematch van van de halve finale op het WK 1990 tussen Engeland en Duitsland. Robson kreeg bij deze gelegenheid de UEFA Order of Merit in Emarald, een onderscheiding van de UEFA die hem in maart 2009 werd toegekend.

Robson zette alles op alles om bij deze gelegenheid aanwezig te kunnen zijn. En later zou dat eens te meer blijken. Vijf dagen later, op 31 juli 2009, overleed de voormalig trainer van PSV op 76-jarige leeftijd in zijn woning in Durham. In Newcastle werd hij in 2012 geëerd met een eigen standbeeld bij het St. James’ Park, terwijl Ipswich Town in augustus 2009 al bekend maakte de North Stand-tribune naar Robson te gaan vernoemen en zette ook een standbeeld neer voor de Engelsman.

Ook bij PSV werd de Engelse manager herdacht. Tijdens het duel tussen PSV en VV in het Philips Stadion op 2 augustus 2009 werd een oorverdovende minuut stilte in acht genomen. PSV-fans hielden vervolgens vlaggen omhoog met teksten als ‘RIP Bobby’, ‘Sir Bobby Thank You’, ‘A gentleman has died’ en Houdoe Sir Bobby’.

Na de minuut stilte werd massaal zijn lied gezongen: ‘There's only one Bobby Robson, one Bobby Robson, walking along, singing a song, walking in a Philips wonderland’. Bobby Robson, in every inch a gentleman, zal niet snel worden vergeten door iedereen bij en rondom PSV.