Mateja Kezman: PSV-goalgetter die aan een ontvoering ontsnapte

De Serviër werd voor een recordsom van zo'n 14 miljoen euro overgenomen van Partizan. Hoe bijzonder deze transfersom eigenlijk wel niet was, bleek wel weer in de zomer van 2023. Toen pas werd het transferrecord van Kezman verbroken, terwijl de club ook in de jaren 2000-2010 enorm succesvol was.

Met een klein rugzakje kwam Mateja Kezman aan op De Herdgang en de meeste aanwezigen konden zich destijds maar slecht voorstellen dat dit jonge gastje dé opvolger van Ruud van Nistelrooij zou gaan worden. Toch zou hij uitgroeien tot een ware sensatie in de Eredivisie, al verliepen zijn eerste maanden ietwat moeizaam. Kezman moest namelijk wennen aan de cultuur en mentaliteit van Nederland.

Later zou de spits zelf aangeven dat Ronald Waterreus vaak tegen hem schreeuwde, iets wat in Servië 'not done' is. Kezman dacht dat de doelman een hekel aan hem had, tot hij erachter kwam dat Waterreus naar iedereen schreeuwde om de boel neer te zetten of weer scherp te houden. Op 13 augustus 2000 maakte Kezman zijn officiële debuut in de hoofdmacht van PSV, als de strijd om de Johan Cruijff Schaal met 2-0 wordt gewonnen van Roda JC.

Tegen De Graafschap maakt Kezman zijn debuut in de Eredivisie, maar met veel genoegdoening zal hij hier niet op terugkijken. Al na acht minuten moet hij de wedstrijd staken, waardoor hij ook de daaropvolgende wedstrijd tegen FC Utrecht zal missen. Tot overmaat van ramp pakte Yuri Nikiforov in de 45ste minuut een rode kaart en scoort De Graafschap in de 89ste en 90ste minuut. Op De Vijverberg wordt met 2-0 verloren.

Ruim twee weken later maakt Kezman tegen Willem II zijn rentree in het shirt van de Eindhovenaren. Scoren lukt hem nog niet, maar drie dagen later is het wel raak voor de spits. Tegen Fortuna Sittard scoort Kezman vlak voor rust de 2-0 op aangeven van verdediger Wilfred Bouma. In de Eredivisie maakt Kezman in zijn debuutseizoen liefst 24 treffers, waardoor hij direct uitgroeit tot topscorer van de competitie. Daarnaast wordt PSV kampioen van Nederland.

Zijn mooiste van dat seizoen zou hij echter maken in de Champions League. Tegen Manchester United snelde Kezman na ruim een uur spelen langs zijn directe tegenstander (de Fransman Mikaël Silvestre, red.), om de bal vervolgens uit een moeilijke hoek onderkant lat, kiezelhard achter doelman Raimond van der Gouw te knallen.

Een last viel van de schouders van Kezman, aangezien hij de druk van het opvolgen van Ruud van Nistelrooij met zich meedroeg. En daarnaast klonk sindsdien de 'Batman-song' bij iedere treffer van de spits.

In het daaropvolgende seizoen is de productie van Kezman iets minder (15 treffers, red.), maar weer een jaar later slaat PSV een belangrijke slag. Toptalent Arjen Robben wordt naar Eindhoven gehaald en de klik tussen hem en Kezman is gelijk goed. Steengoed zelfs en aangezien Kezman de bijnaam 'Batman' draagt, wordt het duo al snel liefkozend 'Batman en Robin' genoemd.

Ondanks dat Kezman enorm goed op zijn plek zat bij PSV, ging hem persoonlijk niet alles voor de wind. De Servische topscorer stond natuurlijk 'in the picture' door zijn positie als profvoetballer en dat bleef ook in het criminele circuit natuurlijk niet onopgemerkt. In 2003 zou Kezman namelijk het doelwit zijn van een ontvoering, welke op het nippertje werd verijdeld door de politie. Criminelen uit voormalig Joegoslavië wilden de PSV'er kidnappen om losgeld te vragen.

Het voorval deed natuurlijk veel met de Servisch international. De verdachte die op 12 oktober 2003 werd opgepakt was een 59-jarige man uit Arnhem, die dezelfde roots heeft als de spits van PSV. Kezman werd vervolgens 24 uur per dag bewaakt door de politie en ook volgde er een persconferentie in het Philips Stadion. De PSV-selectie van toen werd op De Herdgang geïnformeerd door toenmalig voorzitter Harry van Raaij.

Een enorm turbulente periode dus voor Kezman, die een jaar eerder nog in de belangstelling stond van FC Barcelona. Een transfer naar de Spaanse grootmacht ketste af, maar een jaar na het vervelende voorval maakte de spits alsnog een geweldige transfer. Samen met met zijn maatje Arjen Robben stapte Kezman over naar het Engelse Chelsea, dat net was overgenomen door de steenrijke Rus Roman Abramovitsj.

Bij Chelsea wist Kezman echter niet te slagen. De Londense club versterkte zich vrij onverwacht alsnog met Didier Drogba, waardoor Kezman al snel op het tweede plan kwam bij de Engelse club. Achteraf zou de spits zelf aangeven dat hij langer bij PSV had moeten blijven. Maar goed, achteraf is het altijd mooi wonen.

Kezman zou slechts één seizoen bij Chelsea blijven, waarna hij aan een ware tocht door Europa begon. Hij zou uitkomen voor Atlético Madrid, Fenerbahçe en Paris Saint-Germain en speelde in landen als Rusland, Hong Kong en Wit-Rusland.

Tussen 2005 en 2007 was Erwin Koeman trainer van Feyenoord en hij kende Kezman nog van zijn periode als assistent-trainer bij PSV. Koeman probeerde de spits naar Rotterdam te halen, maar uit respect naar PSV toe besloot Kezman om niet op het aanbod in te gaan.

Mateja Kezman zou in zijn loopbaan uiteindelijk in actie komen voor negen verschillende clubs, maar speelde en scoorde verreweg het meest namens PSV. In 176 officiële duels voor de Eindhovenaren wist de topscorer maar liefst 129 (!) doelpunten te maken. Daarnaast pakte hij ook het nodige eremetaal met PSV.

Tweemaal werd hij kampioen van Nederland (2000/2001 en 2002/2003) en driemaal won hij de Johan Cruijff Schaal (2001, 2002 en 2004). In 2003 kroonde de Serviër zich tot voetballer van het jaar in Nederland, terwijl hij ook drie keer topscorer werd van de Eredivisie. In het jaar 2002/2003 scoorde hij maar liefst 35 (!) treffers in de Nederlandse competitie.

In 2013 keerde Kezman even terug in het Philips Stadion. Bij de afscheidswedstrijd van oud-ploeggenoot Mark van Bommel speelde Kezman mee in het wereldelftal van spelers waar Van Bommel ooit mee speelde. Spelers als Arjen Robben, Zlatan Ibrahimovic, Franck Ribery, Thomas Müller en dus ook Mateja Kezman.

Een terugkeer naar PSV heeft hij tijdens zijn actieve carrière nooit overwogen. Waarom zou je het risico nemen om je eigen nalatenschap te verpesten, was de gedachte van de topscorer van weleer. Een nalatenschap waarover absoluut niet valt te twisten.